Het project Van akker naar bakker

Het projectplan

Centraal in dit project staat de productie van de smaakvolle Weyerts Eygen broden. Dit doen we in een korte keten tussen boer – molenaar – bakker en de consument binnen een straal van 10 km. Deze nauwe samenwerking maakt het mogelijk om in te zetten op het versterken van een soortenrijk cultuurlandschap met vlinders, vogels en nieuwe landschapselementen.

Tegelijkertijd brengen we ons verhaal naar buiten. We willen bewoners en consumenten meenemen in ons avontuur. Wat doen we allemaal? En waarom doen we dit? Als consument zijn we de laatste decennia namelijk steeds meer de binding kwijtgeraakt met onze voedselproductie. Tijdens dit project stellen we problemen aan de kaak en zetten we in op bewustwording en participatie.

    inrichting landschap van akker naar bakker

    De aanleiding

    Begin 2020 vond een gesprek plaats tussen een lokale akkerbouwer uit Elsloo, een vrijwilliger van Biodivers Cultuurland Ooststellingwerf en vrijwilligers van de Stichting Korenmolen de Weyert. De akkerbouwer verbouwde sinds kort rogge en zag mogelijkheden om granen te verbouwen voor lokale consumptie. Al snel was de gedachte geboren om een korte keten tussen akkerbouwer, molenaar en bakker op te zetten.

    In het voorjaar van 2021 is het initiatief weer gezamenlijk opgepakt. De Weyert zocht nieuwe afzet, omdat de vrijwillige molenaars wel graag graan willen blijven malen. Daarnaast wil De Weyert graag overgaan naar duurzaam verbouwd graan in de streek. Dat past ook beter bij het beeld dat klanten hebben van de ambachtelijke molen.

    Er is contact gezocht met ‘Nijstad de Echte Bakker’, waar De Weyert regelmatig tarwe aan levert. Nijstad was direct enthousiast, vooral ook omdat er een nieuwe bakker kwam te werken die met desem brood bakt. Het meel van een korenmolen is voor bakkers, waar veel automatisch gaat, minder geschikt. Het bewerken van meel afkomstig van een korenmolen vraagt meer handwerk, omdat het meel niet altijd hetzelfde van samenstelling is. Met desem en meel van De Weyert komt het oude ambacht weer terug.

    De plannen werden gemaakt voor dit project.

    Lokale ondernemers stellen zich voor

    De Boer

    Teler Karl Brouwer uit Elsloo zaait, verzorgt en oogst op ecologische wijze de tarwe die gebruikt gaat worden voor de smaakvolle Weyerts Eygen broden.

    De Molenaar

    De molenaars van molen De Weyert in Makkinga malen het graan voor de bakker én voor de thuisbakkers van De Weyert als basis voor bakmixen in de molenwinkel.

    De Bakker

    Bakker Cor Hofman van Nijstad de Echte Bakker uit Oosterwolde maakt een authentiek desemdeeg van het versgemalen meel. Hij bakt het tot de smakelijke Weyerts Eygen broden.

    Motivatie

    In de afgelopen jaren zijn er talloze concepten ontplooid waarbij duurzame streekproducten worden ontwikkeld en via een korte keten worden aangeboden aan consumenten. Streekproducten bieden nieuwe verdienmodellen voor boeren en consumenten krijgen eerlijke producten waarvan de herkomst bekend is. In deze concepten ontbreekt het veelal nog aan harde doelstellingen voor onze medebewoners: de flora en fauna. Wij – de boer, molenaar en bakker – willen op een kleinschalige wijze tarwe verbouwen met duidelijke biodiversiteitsdoelstellingen waarbij het tarwe verwerkt wordt in lokale streekproducten. Het brood dat hiervan wordt vervaardigd bestaat uit 100% Nederlands graan, waarbij de verbouw en oogst van de tarwe, het malen van het meel en het bakken van het desembrood plaatsvindt binnen een straal van 10 kilometer in de streek Elsloo – Makkinga – Oosterwolde en Appelscha. Het product is van begin tot einde eerlijk en ambachtelijk gemaakt, met aandacht voor een soortenrijke omgeving en milieu (weinig C02-uitstoot door minimaal transport).

    Hoofddoel

    Het versterken van een soortenrijk biodivers cultuurlandschap via een eerlijk verdienmodel in de korte keten tussen boer – molenaar – bakker en de consument.

    bekijk de plattegrond van het project van akker naar bakker

    Subdoelen

    • Produceren van een streekgebonden geproduceerd brood waarbij de tarwe lokaal wordt verbouwd, gemalen en gebakken tot een desembrood.
    • Het ontwikkelen van een eerlijk verdienmodel waarbij de consument in de korte keten tussen boer – molenaar – bakker een belangrijke rol speelt in het versterken van de lokale biodiversiteit.
    • Participatie en bewustwording van bewoners/consumenten
    • Versterken van een soortenrijk biodivers cultuurlandschap
    Van akker naar Bakker is een divers project in de biodiversiteit

    Beknopte projectomschrijving

    Een agrariër uit het Friese Elsloo gaat lokaal tarwe verbouwen. De akkerbouwer uit Elsloo gaat zich op minimaal 10% van het areaal inzetten voor een soortenrijk cultuurlandschap. Bijvoorbeeld door het zaaien van specifieke kruidenrijke stroken die het jaarrond nectar leveren, struweelranden, een poel aanleggen, meidoornhagen en het laten staan van een deel van het gewas in de oogstperiode. De akkerbouwpercelen liggen naast het natuurgebied de Schaopedobbe van It Fryske Gea, waardoor de natuurwaarde van dit gebied ook wordt versterkt. Nadat het tarwe door vrijwilligers is geschoond wordt het graan door vrijwilligers van de molen De Weyert in Makkinga gemalen tot meel. Bakkerij Nijstad uit Oosterwolde/Appelscha gaat dit bakmeel gebruiken voor het produceren van een streekeigen desembrood, waarbij het streven is zoveel mogelijk tarwe uit Elsloo te gebruiken. Via de molenwinkel kunnen consumenten (bak)meel kopen voor eigen gebruik en bakkerij Nijstad verkoopt het desembrood in de bakkerijen te Oosterwolde en Appelscha.

    Doelgroepen

    In het project richten we ons op bewoners en consumenten uit Ooststellingwerf/Zuidoost-Friesland, vrijwilligers die deelnemen aan het project en thuisbakkers en klanten van molen en bakkerij. Via een goed verhaal, transparantie en openheid proberen we bewustwording te creëren over de meerwaarde van een soortenrijk landschap waarin een eerlijk streekproduct wordt verbouwd. En daarmee komen we ook bij een andersoortige doelgroep die veelal wordt vergeten, namelijk: kruiden die vanouds thuishoren in de eeuwige graanakkers die dit deel van Friesland ooit rijk was, houtwallen – heggen en hagen en de talrijke vogels, insecten en zoogdieren die zich in deze landschappen thuis voelen. Een soortenrijk landschap dus waar dieren het jaarrond voedsel kunnen vinden. We produceren niet alleen voor de mens, maar leveren ook voedsel, schuil- en nestelgelegenheid voor deze medebewoners.